Mülkiyet

Mülkiyet, malike gayrimenkul üzerinde hukuk düzeninin sınırları içinde kullanma, yararlanma ve tasarruf etme yetkisi veren en geniş aynî haktır. Paylı ve elbirliği mülkiyette paydaşlar arasındaki yönetim, kullanım ve masraf ilişkileri, payın devri, elbirliği mülkiyetin paylı mülkiyete dönüştürülmesi ile rızaî taksim ve ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davaları bu alanın başında gelir.

Mülkiyetin korunması bakımından elatmanın önlenmesi (müdahalenin men’i) ve kal davaları, ecrimisil talepleri, sınır uyuşmazlıkları ve aplikasyon ihtilâfları; mülkiyetin kazanılması bakımından olağanüstü zamanaşımı yoluyla tescil ile taşkın yapı ve temliken tescil davaları bu kısımda yer alır. Paylı mülkiyette yasal önalım (şufa) hakkının kullanılması da bu alana dâhildir.

Mülkiyetin kanunî kısıtlamaları arasında komşuluk hukukuna dair aşırı etkiler, kazı ve inşaat zararları, zorunlu geçit ve mecra talepleri ile tarım arazilerinin bölünmesine getirilen sınırlamalardan doğan ifraz ve paylaşım ihtilâfları bulunur; komşuluk ihtilâfları çoğu zaman geçit, irtifak ve sınır meseleleriyle iç içe uygulama sahası bulur.